Gospodarstwo domowe jest jednym z podmiotów gospodarczych i określa jedną lub kilka osób, które razem, bądź osobno zamieszkują oraz wspólnie się utrzymują. Samotne osoby zaś, które utrzymują się samodzielnie i same mieszkają nazywa się jednoosobowymi gospodarstwami domowymi. Warto zauważyć, iż gospodarstwo domowe jest także kategorią ekonomiczną, swego rodzaju kryterium i określa także posiadanie, jak i zarządzanie wspólnym majątkiem i budżetem, głównie w celu zaspokajania głównych potrzeb członków danego gospodarstwa domowego. Poniżej znajduje się klasyfikacja wszystkich gospodarstw domowych, a są one podzielone według liczby osób w gospodarstwie, według kryteriów ich aktywności zawodowej oraz głównych źródeł ich dochodu oraz według frazy rozwojowej gospodarstwa domowego.
Gospodarstwa domowe podzielone według liczby osób osób w gospodarstwie to:
- gospodarstwa jednoosobowe, gdzie osoba utrzymuje się samodzielnie, czyli nie łączy swoich dochodów z dochodami innych osób, niezależnie od tego, czy zamieszkuje sama, czy z innymi osobami,
- gospodarstwa wieloosobowe, gdzie istnieje zespół wielu osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie, posiadają część majątku wspólnego, część wspólnych dochodów oraz wspólnych wydatków.
Gospodarstwa domowe podzielone według kryterium aktywności zawodowej oraz źródeł dochodów to podsektory:
- gospodarstwa indywidualnego, w których gospodarstwa domowe osób fizycznych są zatrudnione najemnie,
- gospodarstwa osób fizycznych, w których osoby fizyczne posiadają niezarobkowe źródło dochodów, jak na przykład renciści i emeryci,
- gospodarstwa domowe, w których pracodawcy oraz pracownicy utrzymują się na własny rachunek w rolniczych gospodarstwach indywidualnych,
- gospodarstwa domowe pracujących oraz pracodawców, gdzie utrzymują się oni na własny rachunek, pomijając gospodarstwa indywidualne w sektorze rolniczym.
Gospodarstwa domowe podzielone według ich frazy rozwojowej to:
- gospodarstwo samotnych, młodych osób,
- gospodarstwo młodych małżeństw z jednym, bądź wieloma dziećmi,
- gospodarstwo małżeństw będących w wieku od 30 do 45 lat, posiadające dzieci w wieku szkolnym od 6 do 19 lat,
- gospodarstwo małżeństw w średnim wieku od 46 do 60 lat z dziećmi dorastającymi i usamodzielniającymi się,
- gospodarstwo domowe małżeństw w podeszłym wieku, których potomstwo już się usamodzielniło i opuściło dom rodzinny,
- gospodarstwo domowe samotnej starszej osoby, zazwyczaj po śmierci małżonka.
Warto również wiedzieć, że w ramach gospodarstw domowych realizowane są również funkcje dodatkowe, takie jak funkcja ekonomiczna, konsumpcyjna, oświatowa, funkcja ochrony zdrowia, wychowawcza oraz reprodukcyjna. Głównym celem działalności wszystkich gospodarstw domowych jest zaspokajanie indywidualnych oraz wspólnych potrzeb wszystkich członków danego gospodarstwa domowego.